Blog Details

आज निर्जला एकादशी; भगवान विष्णूच्या भक्तांकडून श्रद्धा-भक्तीने व्रत, देशभरात धार्मिक उत्साहाचे वातावरण

आज ज्येष्ठ शुक्ल पक्षातील निर्जला एकादशी देशभरात मोठ्या श्रद्धा आणि भक्तिभावाने साजरी केली जात आहे. हिंदू धर्मातील सर्वाधिक महत्त्वाच्या एकादशींपैकी एक मानल्या जाणाऱ्या या एकादशीला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. वर्षभरातील चोवीस एकादशींचे पुण्य एकाच दिवशी प्राप्त करून देणारी एकादशी म्हणून निर्जला एकादशीकडे पाहिले जाते. त्यामुळे आज देशभरातील लाखो भाविकांनी भगवान विष्णूची पूजा-अर्चा करत व्रताचे पालन केले आहे.

निर्जला एकादशीला 'भीमसेनी एकादशी' असेही संबोधले जाते. धार्मिक ग्रंथांनुसार, महाभारतातील भीमसेनाला नियमितपणे सर्व एकादशींचे व्रत करणे शक्य नसल्याने महर्षी व्यासांनी त्याला ज्येष्ठ शुक्ल एकादशीला निर्जल उपवास करण्याचा सल्ला दिला होता. त्यानंतर या एकादशीला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले, अशी धार्मिक मान्यता आहे.

या दिवशी भाविक सूर्योदयापासून द्वादशीपर्यंत अन्न आणि पाण्याचा त्याग करून उपवास करतात. भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मी यांची विधिवत पूजा, विष्णुसहस्रनामाचे पठण, 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय' या मंत्राचा जप, तसेच भजन-कीर्तन आणि धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन अनेक ठिकाणी करण्यात आले आहे. पहाटेपासूनच विविध विष्णू मंदिरे आणि धार्मिक स्थळांमध्ये दर्शनासाठी भाविकांची मोठी गर्दी पाहायला मिळत आहे.

निर्जला एकादशीच्या दिवशी दानधर्मालाही विशेष महत्त्व आहे. पाणी, अन्न, फळे, वस्त्र, छत्री, पंखे तसेच गरजू व्यक्तींना मदत करणे अत्यंत पुण्यकारक मानले जाते. उन्हाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर अनेक सामाजिक संस्था आणि भाविकांकडून पिण्याच्या पाण्याचे वाटप, अन्नदान आणि विविध सेवाभावी उपक्रम राबविण्यात येत आहेत.

धार्मिक मान्यतेनुसार, निर्जला एकादशीचे श्रद्धापूर्वक व्रत केल्याने पापांचे क्षालन होऊन भगवान विष्णूची कृपा प्राप्त होते आणि जीवनात सुख, समृद्धी व सकारात्मकता येते. त्यामुळे देशभरात आज भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले असून, भाविकांकडून भगवान विष्णूच्या चरणी प्रार्थना आणि आराधना करण्यात येत आहे.